OBS Binnenstad Maastricht

In onze school staan 3 pijlers centraal: sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitie en creativiteit.

We streven naar het in balans zijn ervan. Deze balans willen bereiken door BOEIEND ONDERWIJS te geven aan élk kind.

Een korte omschrijving voor wat Boeiend onderwijs voor ons betekent…

• Betekenisvol
  School en omgeving zijn niet los te koppelen, kinderen leren van het leven. Er wordt in school niet alleen geleerd uit boeken of met computers, maar kinderen dienen kennis te maken met écht materialen binnen of buiten school.De doelstelling waarom we iets leren dient helder te zijn.Er dient aangesloten te worden bij de belevingswereld van kinderen.
• Ontwikkelen van alle intelligenties
  Bij meervoudige intelligenties wordt er vanuit gegaan dat elk mens zijn/haar intelligentie in te delen is naar 8 gebieden. Alle 8 gebieden dienen geprikkeld en gestimuleerd te worden. Niet alleen waar je goed in bent, maar zeker ook niet alleen wat het minst ontwikkeld is.
• Veilige omgeving
  Een veilige omgeving in onontbeerlijk om tot leren te komen… er moet een cultuur gecreëerd worden waar ‘fouten maken mag’, er goede relaties worden opgebouwd en er een basis van vertrouwen is.
• Denkgewoonten / intelligent gedrag
  Er dient gewerkt te worden aan denkgewoonten en intelligent gedrag: het denken dient van kwaliteit te zijn, er dient sprake te zijn van open communicatie, er dient ruimte te zijn voor het bespreken en omgaan met gevoelens en het aanleren van belangrijke attitudes.
• Samenhang
  Er dient binnen school duidelijk te worden dat een school werkt als een systeem. Dat zaken niet los te koppelen zijn van elkaar. Medewerkers van school dienen zich te richten op het denken in systemen (hierbij gebruik makend van middelen als grafieken, cirkels en lussen), samenhangen te zien en veelvuldig te brainstormen.
• Samenwerken
  Kunnen samenwerken is een belangrijke kwaliteit in de huidige samenleving. Kinderen dienen in de mogelijkheid te worden gebracht om in wisselende groepen te werken en de principes van coöperatief leren aangeleerd te krijgen. Hierbij belangrijk dat coöperatief leren geen methode is, maar een manier om in een les het lesdoel effectiever te bereiken.
• Oefenen van hersenen
  Het is belangrijk dat hersenen geoefend worden… indien hersenen niet veelvuldig gebruik worden, zullen hersenen zich ook minder goed ontwikkelen. Daarom dient er aandacht te zijn voor: het ontwikkelen van denken, het klimaat voor denken, het geven van lessen waarin denken centraal staat en ook lessen óver denken.  

Boeiend onderwijs in groep 1 en 2…

Het allerbelangrijkste voor een kind dat instroomt is…. veiligheid en geborgenheid. Zit een kind goed in zijn vel, staat het open om te leren.  Het concept Boeiend onderwijs heeft consequenties voor de organisatie van het onderwijs en de houding van de leerkracht. Hoe geven wij dit vorm in de praktijk:

Projecten
In groep 1 en 2 werken we aan de hand van projecten. Het schooljaar is verdeeld in een aantal blokken waaraan een thema is gekoppeld. Alle vakgebieden zoals die in groep 1-2 aan bod komen, staan in teken van dit thema. De thema’s sluiten aan bij de belevingswereld van het kind. Samen met de kinderen wordt er invulling aan de thema’s gegeven om de betrokkenheid te vergroten. 

Schatkist
In de groepen 1 en 2 hanteren wij de methode Schatkist, een voorloper van de methode Veilig Leren Lezen (groep 3). Deze methode gaat óók uit van projecten. 
Vier projecten op jaarbasis  worden vanuit deze methode gegeven.
De volgende leerlijnen komen in Schatkist aan bod: mondelinge taal, woordenschat, beginnende geletterdheid, beginnende gecijferdheid en sociaal-emotionele ontwikkeling.

Geletterde omgeving
In ons onderwijssysteem kiezen wij ervoor dat kinderen in groep 3, in principe, leren lezen, schrijven en rekenen. In de groepen 1 en 2 vindt een voorbereiding plaats. De kinderen dienen te voldoen aan een aantal voorwaarden. Het zou echter gek zijn te verwachten dat ook alle kinderen precies op dag 1 van groep 3 gaan leren lezen, schrijven en rekenen. Veel kinderen hebben al veel eerder interesse in met name leren lezen. Lezen is een wezenlijke vaardigheid van een volwassene, dat willen kinderen van nature leren. In de groepen 1 en 2 willen wij kinderen de ruimte geven om spelenderwijs aan de slag te gaan met letters en cijfers. Het wordt niet opgelegd, maar er worden wel prikkels gegeven. Wij kiezen er bewust voor om een geletterde omgeving te creëren. Zo zijn er in onze kleutergroepen pictogrammen te vinden, maar wordt alles ook in letters en cijfers verwoord. Dit wordt ingebed door te werken met verschillende routines als  de schrijfezel en het leeskastje.

Zelfstandig werken
Wij vinden zelfstandigheid van kinderen erg belangrijk; deze start al in groep 1. Om de zelfstandigheid te bevorderen en de leerkracht tijd en ruimte te geven voor individuele aandacht en effectieve instructie, werken we elke dag met korte blokken zelfstandig werken. De leerkracht draagt tijdens deze momenten een rood lint. Kinderen kunnen dan in principe niet bij de leerkrach terecht, ze dienen hun probleempjes zoveel mogelijk zelf op te lossen. Ook heeft per groepje één kind de rol van groepsleider, dit kind heeft de taak om andere kinderen te helpen. 

Organisatie
Bij het formeren van de groepen 1 en 2 kiezen wij bewust voor een instroomgroep. Kinderen die 4 jaar worden, starten op hun 4^e verjaardag in deze eerste groep. De groep start met een klein aantal kinderen, in de loop van het schooljaar stromen hier steeds nieuwe 4-jarigen in. Het voordeel van de instroomgroep is dat er meer aandacht en tijd is voor het gewenningsproces. Na de instroomgroep worden de kinderen verdeeld over de overige groepen 1 en 2.  

Doorgaande lijn 1/2/3
In OBS Binnenstad zien wij de groep 1, 2 en 3 als de basisjaren voor de verdere loopbaan van kinderen. Met een uitgangspunt van “een leven lang leren” is het essentieel dat kinderen leren leren, maar bovenal dat ze ervaren dat leren boeiend en noodzakelijk is. Wij hechten belang aan het creëren van een natuurlijke overgang tussen groep 2 en groep 3. De volgende zaken dragen zorg voor deze doorgaande lijn:

• methode Schatkist
• routines gericht op geletterde omgeving
• groep 1, 2 en 3  huisvesten in één locatie
• structureel overleg groep 2 en groep 3 over doorgaande lijn
• op jaarbasis minimaal 2 gezamenlijke projecten uitvoeren (naast kinderboekenweek en thema-einde schooljaar) 

Naar groep 3…
Om kinderen de overgang van groep 2 naar groep te laten maken, streven wij naar een sociaal-emotionele én cognitieve rijpheid.Is hier in voldoende mate ontwikkeling te zien, dan is het kind geschikt om verder te gaan naar groep 3.   

Boeiend onderwijs in groep 3 t/m 8
In de groepen 3 t/m 8 wordt methodisch gewerkt. Dat wil zeggen dat voor elk vakgebied een methode gebruikt wordt waarin de leerlijnen en kerndoelen vastliggen. Deze methodes gaan uit van het BHV-model (Basisstof-Herhalingsstof-Verdiepingsstof). Dit komt erop neer dat kinderen in principe de basisstof van het programma doorlopen. Kinderen die moeite hebben met de basisstof kunnen tijdelijk minimumstof aangeboden krijgen. Als blijkt dat een kind de basisstof beheerst kan het verdiepingsstof aangereikt krijgen, waarin het nieuwe uitdagingen vindt. Kinderen die niet genoeg hebben aan de verdiepingsstof worden extra uitgedaagd (zie leerlingenzorg).  

De vakken lezen, rekenen, taal en schrijven vormen de basis van ons onderwijs. In de groepen 3 start men met het aanvankelijk leesproces. Wat het rekenen betreft wordt in de groepen 3-4-5 de basis gelegd, voor de moeilijkere bewerkingen in de hogere groepen. Kinderen leren vanaf groep 3 het lopend schrift, waarbij pengreep en lichaamshouding belangrijk zijn. In onze gehele school staat strategisch leren centraal. Kinderen laten beredeneren en verwoorden waarom ze bepaalde stappen doen om tot een oplossing te komen, op basis van interactie tussen leerlingen en leerkracht, maar ook tussen leerlingen onderling. Momenten waarin de leerkracht begeleider van het leerproces is, zijn van wezenlijk belang bij het leren beheersen van bepaalde vaardigheden en het leren leren. 
In de groepen 6-7-8 hebben de kinderen de aangeleerde basisstof nodig voor het zich eigen maken van onderdelen als ontleden, werkwoordspelling, breuken, procenten en kommagetallen. De wereldoriëntatievakken gaan in de bovenbouw een prominentere rol spelen. Daarnaast krijgen de kinderen in groep 7  voor het eerst Engels en maken kennis met de 5 Wereldgodsdiensten. 

Zelfstandig werken
Het zelfstandig werken in deze groepen wordt vervolgd nadat de basis bij de groepen 1 en 2 is gelegd. Dit kenmerkt zich door het feit dat een leerkracht d.m.v. een stoplicht (rood-groen) aangeeft of hij/zij beschikbaar is voor de kinderen. Met de kinderen wordt van tevoren besproken hoe er overlegd mag worden en aan welke vakken gewerkt mag worden. In de tijd dat de kinderen zelfstandig werken, kan de leerkracht individuele of groepsgebonden instructie,  aandacht en/of zorg geven.
In de groepen 3-4-5 wordt tijdens het zelfstandig werk, maar ook op andere momenten, gebruik gemaakt van werkhoeken. Deze hoeken zijn opgezet in verschillende vormen en hebben allemaal te maken met het taal-, reken- of schrijfaanbod. In deze hoeken worden de kinderen uitgedaagd op een andere manier te leren.  

De weektaak
Om het zelfstandig werken en vrijheid van keuzes te vergroten, wordt er vanaf groepen 6 gewerkt met een weektaak. Het doel van de weektaak is om de kinderen zelf te laten inschatten hoe veel tijd ze nog hebben voor bepaalde opdrachten op een dag en kinderen een duidelijk overzicht te geven van wat er moet gebeuren. De kinderen leren op deze manier zelf te plannen. Er is voor kinderen op deze manier ook ruimte voor keuzemogelijkheden; dit bevordert de motivatie.   

De weektaak omvat drie kolommen:

Het werk dat af moet zijn bevat de basisstof (voor sommige kinderen de minimumstof). Er wordt genoeg tijd geboden om deze stof te doorlopen, zodat kinderen succeservaringen opdoen. Dit is noodzakelijk voor het zelfvertrouwen en eigenbeeld. De weektaak wordt aangeboden met aanpassingen op individueel niveau. 

 Cultuur

Cultuuronderwijs is in de ogen van OBS Binnenstad een essentieel onderdeel van het onderwijs. Een belangrijke bijdrage aan het in balans krijgen en houden van de 3 pijlers van de school en om vakintegratie te verwezenlijken.Goed cultuuronderwijs begint met verwondering, bij het kind en bij de leerkracht die het presenteert aan de kinderen. De leefwereld van het kind is bij Cultuur Educatie het uitgangspunt. Voor de praktijk betekent dit dat we Cultuur Educatie niet zien als een vak op zich. Expressie is een onderdeel van Cultuuronderwijs, evenals de verschillende overige vakgebieden. We gaan op zoek naar samenhang en laten vakken geïntegreerd aan bod komen. De doelen van de expressievakken worden middels een doorlopende leerlijn aangeboden. Kinderen beseffen hoe rijk hun omgeving is door deze in huis te halen of op te zoeken, en verder te kijken, te beschouwen en te doen! 

Het voortgezet onderwijs

Het maken van een schoolkeuze voor een school voor Voortgezet Onderwijs is een belangrijke taak voor ouders en kinderen in groep 8.

De richting van schooltype waarnaar gekeken moet worden, komt al aan de orde in groep 7. In deze groep maken de kinderen de Cito-Entreetoets. Naast de uitslag van deze toets volgt er een voorlopig advies van de groepsleerkracht in dat jaar.In groep 8 start men met een informatieavond over inhoud en doelstellingen van groep 8 en de structuur van het Voortgezet Onderwijs. Medio december vinden gesprekken plaats rondom het mondeling schooladvies. De school heeft een goed inzicht in de mogelijkheden waarover een kind op het gebied van motivatie, concentratie en werkhouding beschikt. De uitslag van de Citotoetsen nemen hierbij een bevestigende rol in. Het voorlopig schooladvies wordt in januari schriftelijk meegegeven aan de ouders.

Medio februari vindt de afname van de Cito Eindtoets plaats. De kinderen worden op deze toets voorbereid. Vanaf groep 2 worden kinderen bekend gemaakt met Citotoetsen en strategisch denken, ook het huiswerk vanaf groep 6 sluit hier op aan. Er vindt een oefenochtend plaats voor de kinderen. Op deze dag wordt een ochtend van de Cito Eindtoets nagebootst.Het definitieve schooladvies wordt met de ouders besproken rond maart en schriftelijk meegegeven. Dit advies wordt ondertekend door de directeur van de school.

De ouders kunnen met het advies hun kind aanmelden op een school voor Voortgezet Onderwijs. Na deze aanmelding heeft de brugklascoördinator van de betreffende school een overdrachtsgesprek met de leerkracht. Hierin geeft de leerkracht de gegevens van het kind door, inclusief een onderwijskundig rapport van het kind.Het eerstvolgende jaar blijft er contact met de leerkracht en de brugklascoördinator over de vorderingen van de kinderen. Zo is er in ieder geval 1 keer een gesprek waarin de brugklascoördinator verslag doet. Daarna worden rapportgegevens van de kinderen gedurende een aantal jaren naar onze school gestuurd. Deze gegevens worden gebruikt om de adviezen tegen af te zetten. Zo controleren wij dus of onze adviezen in de praktijk blijken te kloppen.